ბავშვთა ენდოკრინოლოგია

კლასიკური ნიშნებია ჭარბი წყურვილი, გახშირებული შარდვა (მათ შორის ღამით ან ენურეზის განახლება), წონის კლება კარგი მადის ფონზე და დაღლილობა - ამ ნიშნების შემჩნევისას ექიმს იმავე ან მეორე დღეს მიმართეთ, გლუკოზის ანალიზი კი მარტივი და სწრაფი კვლევაა. თუ ბავშვს ემატება ღებინება, მუცლის ტკივილი, ხშირი ღრმა სუნთქვა ან ძილიანობა, საჭიროა გადაუდებელი დახმარება დაუყოვნებლივ - ეს კეტოაციდოზის ნიშნებია.

ორიენტირი ასეთია: 3 წლის შემდეგ ბავშვი წელიწადში მინიმუმ 4-5 სმ-ით უნდა იზრდებოდეს - ამაზე ნელი ტემპი ან ზრდის მრუდზე პროცენტილების ქვევით გადაკვეთა ენდოკრინოლოგთან ვიზიტის მიზეზია. შეფასებისთვის ექიმს დასჭირდება ზრდის ჩანაწერები წლების მიხედვით და მშობლების სიმაღლე - მემკვიდრეობითი დაბალი ზრდა დაავადება არ არის. ზრდის ჰორმონით მკურნალობა მხოლოდ დადასტურებული დეფიციტისა და კონკრეტული დიაგნოზების დროს ინიშნება.

ნაადრევად ითვლება მეორადი სასქესო ნიშნების გაჩენა გოგონებში 8 წლამდე, ბიჭებში კი 9 წლამდე - ამ დროს ენდოკრინოლოგის კონსულტაცია აუცილებელია მიზეზის დასადგენად. დაგვიანებაზე ვსაუბრობთ, როცა გოგონას 13 წლისთვის, ბიჭს კი 14 წლისთვის მომწიფების ნიშნები არ აქვს. ორივე შემთხვევაში ტარდება ჰორმონული კვლევა და ძვლოვანი ასაკის შეფასება - ნაწილი ვარიანტებისა ნორმის ფარგლებშია და მხოლოდ მეთვალყურეობას საჭიროებს.

უმეტეს შემთხვევაში ჭარბი წონის მიზეზი კვებისა და აქტივობის ბალანსია და პირველი ნაბიჯი სწორედ ცხოვრების წესის ცვლილებაა მთელი ოჯახის ჩართულობით. ენდოკრინოლოგის კონსულტაცია საჭიროა, თუ წონის მატებას თან ახლავს ზრდის შენელება, კისრზე მუქი ხაოიანი ლაქები (ინსულინრეზისტენტობის ნიშანი), წნევის მატება ან წონა სწრაფად იმატებს აშკარა მიზეზის გარეშე. მოზარდებში ჭარბი წონისას შაქრისა და ლიპიდების შემოწმება ყოველ 1-2 წელიწადში არის გონივრული.

ჰორმონული ანალიზების უმეტესობა დილით, უზმოზე ბარდება - ბოლო კვებიდან 8-10 საათის შემდეგ, რადგან ზოგი ჰორმონის დონე დღის განმავლობაში იცვლება. წინა დღეს ბავშვმა თავი უნდა შეიკავოს ინტენსიური ვარჯიშისგან, ანალიზის დილით კი სტრესისგან - ტირილი ზოგიერთ მაჩვენებელს ცვლის. მიღებული მედიკამენტების, მათ შორის ვიტამინების, სია ექიმს წინასწარ აცნობეთ - ბიოტინი ზოგიერთ ფარისებრი ჯირკვლის ანალიზს ამახინჯებს.