ბავშვთა ფთიზიატრია-პულმონოლოგია
ბავშვთა ფთიზიატრია-პულმონოლოგია პედიატრიის დარგია, რომელიც ბავშვებში სასუნთქი სისტემის დაავადებებსა და ტუბერკულოზის დიაგნოსტიკასა და მკურნალობას შეისწავლის.
ბავშვთა ფთიზიატრია-პულმონოლოგია პედიატრიის დარგია, რომელიც ბავშვებში ფილტვებისა და სასუნთქი გზების დაავადებებს (პულმონოლოგია) და ტუბერკულოზს (ფთიზიატრია) შეისწავლის. ბავშვის სასუნთქი გზები ვიწროა და სწრაფად ვითარდება ანთება, ამიტომ დაავადებები ხშირად უფრო მკვეთრად მიმდინარეობს, ვიდრე მოზრდილებში - დროული შეფასება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.
გავრცელებული დაავადებები ბავშვებში
- მწვავე ბრონქიტი და ბრონქიოლიტი - სასუნთქი გზების ვირუსული ანთება, განსაკუთრებით ჩვილებში;
- პნევმონია - ფილტვის ანთება, რომელიც ბავშვებში დროულ მკურნალობას საჭიროებს;
- ბრონქული ასთმა - ბავშვთა ასაკის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი ქრონიკული დაავადება;
- ხშირად განმეორებადი რესპირაციული ინფექციები - ბაგა-ბაღის ასაკში ჩვეული პრობლემა;
- ტუბერკულოზი - ინფექცია, რომელიც ბავშვებში ხშირად ლატენტურად მიმდინარეობს და სკრინინგს საჭიროებს;
- უცხო სხეულის ასპირაცია - პატარა საგნის ჩასუნთქვა, გადაუდებელი მდგომარეობა.
როდის მივმართოთ ექიმს
საყურადღებოა ხანგრძლივი ან განმეორებადი ხველა, სუნთქვისას ხიხინი და სტვენა, სწრაფი და გაძნელებული სუნთქვა, ტუჩების გალურჯება და ხანგრძლივი ტემპერატურა. ტუბერკულოზზე უნდა დაფიქრდეს, თუ ბავშვს ხანგრძლივი ხველა, წონის დაკლება და ღამის ოფლიანობა აქვს ან დაავადებულ ადამიანთან ჰქონდა კონტაქტი.
დიაგნოსტიკა და მკურნალობა
გამოიყენება ფილტვების რენტგენოგრაფია, სისხლის ანალიზები, საჭიროებისას სპირომეტრია უფროს ბავშვებში და ტუბერკულინის სინჯი. მკურნალობა დამოკიდებულია გამომწვევზე - ვირუსული ინფექციები დამხმარე მკურნალობას საჭიროებს, ბაქტერიული პნევმონია ანტიბიოტიკს, ასთმა კი საინჰალაციო თერაპიას.
პრევენცია
რისკს ამცირებს დროული ვაქცინაცია (მათ შორის ბცჟ და პნევმოკოკის საწინააღმდეგო), თამბაქოს კვამლისგან ბავშვის დაცვა, ხელების ჰიგიენა და ავადმყოფ ადამიანებთან კონტაქტის შეზღუდვა ეპიდსეზონზე.
ამ გვერდზე შეგიძლიათ იხილოთ ბავშვთა ფთიზიატრები და პულმონოლოგები, კლინიკები საქართველოში, ასევე გაეცნოთ სასუნთქი სისტემის დაავადებებთან დაკავშირებულ მედიკამენტებსა და სტატიებს.
ხშირად დასმული კითხვები
დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს ან გამოიძახეთ სასწრაფო, თუ ბავშვს სუნთქვისას ნეკნებქვეშ ან ყელის ფოსოში კანი უიწევს, სუნთქვა აჩქარებულია მოსვენებულ მდგომარეობაშიც, ტუჩები ან ფრჩხილები ულურჯდება, ან ისე უჭირს, რომ ლაპარაკს ან ჭამას ვეღარ ახერხებს. ჩვილებში საგანგაშოა ცხვირის ფრთების აქტიური მოძრაობა და კვნესა ამოსუნთქვისას - ეს ნიშნები დაკვირვების და არა შინ ლოდინის მიზეზია.
ბაგა-ბაღის ასაკის ბავშვისთვის წელიწადში 6-8 რესპირაციული ინფექცია, განსაკუთრებით ცივ სეზონზე, ნორმის ფარგლებშია და უმეტესად იმუნური სისტემის ბუნებრივი მომწიფების ნაწილია. სპეციალისტთან შეფასება საჭიროა, თუ ინფექციები ყოველ ჯერზე ქვედა სასუნთქ გზებში ეშვება, პნევმონია წელიწადში ორჯერ ან მეტჯერ მეორდება, ან ბავშვი წონაში ცუდად იმატებს. ხშირი გაციება თავისთავად იმუნოდეფიციტს არ ნიშნავს.
მანტუს სინჯის დროს კანქვეშ მცირე რაოდენობით ტუბერკულინი შეჰყავთ და 72 საათის შემდეგ ზომავენ რეაქციას - ეს ტუბერკულოზთან ორგანიზმის შეხების გამოვლენის ძირითადი მეთოდია ბავშვებში. სინჯი ტარდება ტუბერკულოზით დაავადებულთან კონტაქტის შემდეგ და პროფილაქტიკური მიზნით. დადებითი პასუხი ყოველთვის დაავადებას არ ნიშნავს - საჭიროა ფილტვის რენტგენი და ფთიზიატრის შეფასება ლატენტური ინფექციისა და აქტიური დაავადების გასარჩევად.
ბავშვთა ასთმის მკურნალობა ხშირად ეტაპობრივია: სიმპტომების კონტროლის მიღწევის შემდეგ ექიმი პროფილაქტიკური მედიკამენტის დოზას თანდათან ამცირებს. ბავშვების ნაწილში სიმპტომები მოზარდობისას მნიშვნელოვნად სუსტდება ან ქრება, თუმცა ეს ინდივიდუალურია. მთავარია, საბაზისო საინჰალაციო თერაპია არ შეწყდეს თვითნებურად სიმპტომების გაუმჯობესებისთანავე - სწორედ ეს იწვევს გამწვავებებს. ინჰალატორის სწორ ტექნიკას სპეისერით მნიშვნელობა აქვს შედეგისთვის.
თუ ბავშვი ხველებს, სუნთქავს და ტირის, არ ჩაუყოთ თითი პირში - ეს საგანს ღრმად უბიძგებს; დაუყოვნებლივ მიმართეთ გადაუდებელ დახმარებას. თუ ბავშვი იხრჩობა, ვერ ხველებს, ვერ ტირის და ლურჯდება, დაუყოვნებლივ დაიწყეთ ასაკის შესაბამისი გადაუდებელი დახმარება (ჩვილს - ზურგზე დარტყმები და მკერდზე წნევა) და პარალელურად გამოიძახეთ სასწრაფო. საგნის ჩასუნთქვის ეჭვისას ბავშვი ექიმმა უნდა შეაფასოს მაშინაც, თუ სუნთქვა ერთი შეხედვით ნორმალურია.
