ბავშვთა ნეფროლოგია
ბავშვთა ნეფროლოგია პედიატრიის დარგია, რომელიც ბავშვებში თირკმელებისა და შარდგამომყოფი სისტემის დაავადებების დიაგნოსტიკასა და მკურნალობას შეისწავლის.
ბავშვთა ნეფროლოგია პედიატრიის დარგია, რომელიც ბავშვებში თირკმელების დაავადებებს შეისწავლის. თირკმლის პათოლოგიები ბავშვებში ხშირად თანდაყოლილ ანომალიებს უკავშირდება ან გადატანილი ინფექციების შემდეგ ვითარდება - დროული გამოვლენა თირკმლის ფუნქციის შენარჩუნების მთავარი პირობაა.
გავრცელებული დაავადებები ბავშვებში
- შარდგზების ინფექციები - ცისტიტი და პიელონეფრიტი, რომლებიც ჩვილებში ხშირად მხოლოდ ცხელებით ვლინდება;
- ვეზიკოურეთერული რეფლუქსი - შარდის უკუდინება ბუშტიდან შარდსაწვეთებში, განმეორებადი ინფექციების მიზეზი;
- თანდაყოლილი ანომალიები - თირკმლის განვითარების დარღვევები, რომლებიც ხშირად ჯერ კიდევ ორსულობისას ვლინდება;
- გლომერულონეფრიტი - თირკმლის გორგლების ანთება, ხშირად სტრეპტოკოკული ინფექციის შემდეგ;
- ნეფროზული სინდრომი - ცილის მასიური კარგვა შარდით და შეშუპებები;
- ღამის ენურეზი - შარდის შეუკავებლობა ძილში, რომელიც ზოგჯერ ნეფროლოგიურ შეფასებას საჭიროებს.
როდის მივმართოთ ბავშვთა ნეფროლოგს
საყურადღებოა შარდის ფერისა და რაოდენობის ცვლილება, სახისა და ქუთუთოების შეშუპება, ცხელება აშკარა კერის გარეშე, შარდვისას ტკივილი და შარდის ანალიზში გამოვლენილი ცილა ან ერითროციტები. განმეორებადი შარდგზების ინფექცია ბავშვში ყოველთვის სიღრმისეულ კვლევას საჭიროებს.
დიაგნოსტიკა და მკურნალობა
ძირითადი კვლევებია შარდის ანალიზები, სისხლში კრეატინინისა და ელექტროლიტების განსაზღვრა, თირკმელების ექოსკოპია და საჭიროებისას სპეციალური კონტრასტული კვლევები. მკურნალობა მოიცავს ინფექციის ერადიკაციას, ანთების კონტროლს, არტერიული წნევის მართვასა და ზოგ შემთხვევაში ხანგრძლივ პროფილაქტიკურ თერაპიას.
პრევენცია
მნიშვნელოვანია საკმარისი სითხის მიღება, ჰიგიენის სწორი ჩვევები, ყელისა და კანის ინფექციების ბოლომდე მკურნალობა და შარდის ანალიზის პერიოდული შემოწმება - ის თირკმლის პრობლემების უმარტივესი მაჩვენებელია.
ამ გვერდზე შეგიძლიათ იხილოთ ბავშვთა ნეფროლოგები და კლინიკები საქართველოში, ასევე გაეცნოთ თირკმლის დაავადებებთან დაკავშირებულ მედიკამენტებსა და სტატიებს.
ხშირად დასმული კითხვები
2 წლამდე ბავშვებში შარდგზების ინფექცია ხშირად მხოლოდ ცხელებით მიმდინარეობს - ხველის, სურდოსა და ფაღარათის გარეშე. ამიტომ, თუ ცხელება 38 გრადუსზე მაღალია და კერა 24-48 საათში არ ჩანს, პედიატრები შარდის ანალიზს სტანდარტულად ნიშნავენ. დროულად უმკურნალო ინფექცია ჩვილის თირკმილში ნაწიბურებს ტოვებს, ამიტომ ანალიზზე უარის თქმა და ლოდინი არ ღირს.
საჭიროა დილის შუა ულუფა: ბავშვი ჯერ დაიბანეთ, შარდვის პირველი ნაწილი გაატარეთ და სტერილურ კონტეინერში შუა ნაწილი მოაგროვეთ. ჩვილებში გამოიყენება სპეციალური მწებავი პაკეტი, თუმცა მისი შედეგი ხშირად ბინძურდება - საეჭვო პასუხისას ექიმმა შესაძლოა კათეტერით აღება მოითხოვოს. ნიმუში ლაბორატორიაში 1-2 საათში უნდა მიიტანოთ ან მაცივარში შეინახოთ არაუმეტეს 24 საათისა.
5 წლამდე ღამის შეუსველება განვითარების ნორმალური ეტაპია და მკურნალობას არ საჭიროებს. ექიმთან ვიზიტი გამართლებულია, თუ ბავშვი 5-6 წლის შემდეგაც კვირაში 2-ჯერ ან მეტჯერ ისველებს, ან თუ მშრალი პერიოდის მინიმუმ 6 თვის შემდეგ შესველება თავიდან დაიწყო - მეორადი ენურეზი ინფექციის, დიაბეტის ან სტრესის ნიშანი შეიძლება იყოს. დღისით შესველება, წყურვილის მომატება ან მტკივნეული შარდვა ნებისმიერ ასაკში კვლევის მიზეზია.
დილის პერიოდული, სწრაფად გამავალი შეშუპება ხშირად უწყინარია (ძილის პოზა, მარილიანი ვახშამი, ალერგია), მაგრამ თუ ქუთუთოების შეშუპება ყოველდღიურად მეორდება 3-4 დღეზე მეტხანს, ემატება ფეხების შეშუპება, შარდის შემცირება ან ქაფიანი შარდი, აუცილებელია შარდის ანალიზი ცილაზე - ეს ნეფროზული სინდრომის ტიპური დებიუტია. ანთებული ყელის გადატანიდან 1-3 კვირაში მუქი შარდის და შეშუპების გაჩენა ასევე სასწრაფო შემოწმებას საჭიროებს.
დიახ - 3 წლიდან წნევის გაზომვა წელიწადში ერთხელ, გეგმური შემოწმების ფარგლებში, საერთაშორისო რეკომენდაციაა, რადგან ბავშვში მომატებული წნევის ყველაზე ხშირი მიზეზი სწორედ თირკმლის დაავადებაა. თირკმლის პათოლოგიის, ჭარბი წონის ან დღენაკლულობის ისტორიის მქონე ბავშვებში კონტროლი უფრო ხშირია. გაზომვა ბავშვის ზომის შესაბამისი მანჟეტით უნდა ჩატარდეს, ერთჯერადი მომატება კი დიაგნოზი არ არის - საჭიროა განმეორებითი გაზომვები.