დამოკიდებულების სპეციალისტი
დამოკიდებულების სპეციალისტი ექიმია, რომელიც ალკოჰოლზე, ნიკოტინზე, ნარკოტიკულ ნივთიერებებსა და აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულების დიაგნოსტიკასა და კომპლექსურ მკურნალობას ახორციელებს.
დამოკიდებულების სპეციალისტი ექიმია, რომელიც ქიმიურ და ქცევით დამოკიდებულებებზე მუშაობს. დამოკიდებულება ნებისყოფის სისუსტე კი არა, ქრონიკული დაავადებაა, რომელიც თავის ტვინის ჯილდოს სისტემას ცვლის - ამიტომ მისი დაძლევა მხოლოდ სურვილით იშვიათად ხერხდება და პროფესიულ დახმარებას საჭიროებს.
რა ტიპის დამოკიდებულებებზე მუშაობს სპეციალისტი
- ალკოჰოლდამოკიდებულება - ყველაზე გავრცელებული ქიმიური დამოკიდებულება;
- ნიკოტინდამოკიდებულება - თამბაქოსა და ელექტრონული სიგარეტების მოხმარება;
- ნარკოტიკული ნივთიერებები - ოპიოიდები, სტიმულატორები და სხვა ფსიქოაქტიური ნივთიერებები;
- მედიკამენტებზე დამოკიდებულება - დამამშვიდებლების და საძილე საშუალებების უკონტროლო მიღება;
- აზარტული თამაშები - ლუდომანია, რომელიც ფინანსურ და ოჯახურ კრიზისს იწვევს;
- ინტერნეტდამოკიდებულება - ეკრანთან გატარებული დროის კონტროლის დაკარგვა.
როდის მივმართოთ სპეციალისტს
დახმარება საჭიროა, როცა მოხმარების შემცირების მცდელობები წარუმატებლად სრულდება, მოხმარება ფარული ხდება და მის გამო ზიანდება სამსახური, ურთიერთობები ან ჯანმრთელობა. ახლობლის დამოკიდებულების შემთხვევაში კონსულტაცია ოჯახის წევრებსაც ეხმარება სწორი ტაქტიკის შერჩევაში.
დიაგნოსტიკა და მკურნალობა
მკურნალობა ეტაპობრივია: ორგანიზმის დეტოქსიკაცია სამედიცინო მეთვალყურეობით, ლტოლვის შემამცირებელი მედიკამენტები, ინდივიდუალური და ჯგუფური ფსიქოთერაპია და ხანგრძლივი მხარდაჭერა რეციდივის თავიდან ასაცილებლად. საუკეთესო შედეგს კომპლექსური, ხანგრძლივი პროგრამები იძლევა.
პრევენცია
რისკს ამცირებს სტრესის ჯანსაღი მართვა, ფსიქოლოგიური პრობლემების დროული მოგვარება და მოზარდებთან ღია საუბარი ნივთიერებების რისკებზე.
ამ გვერდზე შეგიძლიათ იხილოთ დამოკიდებულების სპეციალისტები და კლინიკები საქართველოში, ასევე გაეცნოთ ამ სფეროსთან დაკავშირებულ მედიკამენტებსა და სტატიებს.
ხშირად დასმული კითხვები
საგანგაშო ნიშნებია: მოხმარების შესამცირებლად ბოლო წლის განმავლობაში ერთზე მეტი წარუმატებელი მცდელობა, დოზის მუდმივი ზრდა ეფექტისთვის, მოხმარება დილიდან ან მარტო ყოფნისას, ასევე შეწყვეტისას ფიზიკური სიმპტომები - ხელის კანკალი, ოფლიანობა, გაღიზიანება. თუ ამ ჩამონათვალიდან ორი მაინც გეხებათ, სპეციალისტთან კონსულტაცია ნუ გადადებთ - ადრეულ ეტაპზე მკურნალობა ბევრად შედეგიანია.
დიახ, დამოკიდებულების მკურნალობა სამედიცინო საიდუმლოებით არის დაცული - ინფორმაცია არ გადაეცემა დამსაქმებელს ან სხვა უწყებებს პაციენტის თანხმობის გარეშე. ბევრი კლინიკა ანონიმური მკურნალობის პროგრამასაც სთავაზობს პაციენტებს. კონფიდენციალურობის პირობები პირველ ვიზიტზევე დააზუსტეთ.
დეტოქსიკაციის ეტაპი ჩვეულებრივ 5-14 დღეა, თუმცა ეს მხოლოდ დასაწყისია - სტაბილური შედეგისთვის საჭიროა 3-6 თვიანი სარეაბილიტაციო პროგრამა და შემდგომი მხარდამჭერი ეტაპი, რომელიც წელიწადამდე გრძელდება. მოკლე კურსით შემოფარგვლა რეციდივის მთავარი მიზეზია. პროგრამის ფორმატი - სტაციონარული თუ ამბულატორიული - მდგომარეობის სიმძიმეზეა დამოკიდებული.
იძულებით მკურნალობა ზრდასრულ ადამიანზე არ მუშაობს, თუმცა ოჯახს შეუძლია მდგომარეობის შეცვლა: შეწყვიტეთ შედეგების შერბილება (ვალების დაფარვა, სამსახურში მოტყუება), ესაუბრეთ ფაქტებით და არა ბრალდებებით, და შესთავაზეთ კონკრეტული ნაბიჯი - ერთი კონსულტაცია და არა მთელი მკურნალობა. თავად ოჯახის წევრებისთვისაც სასარგებლოა სპეციალისტთან კონსულტაცია სწორი ქცევის ტაქტიკისთვის.
რეციდივი დამოკიდებულების მკურნალობის ცნობილი რისკია - ის ქრონიკული დაავადების ბუნების ნაწილია და მარცხს არ ნიშნავს: ეს მკურნალობის გეგმის კორექციის სიგნალია. რისკს მნიშვნელოვნად ამცირებს მხარდამჭერ პროგრამაში ხანგრძლივი მონაწილეობა, გარემოცვის შეცვლა და სტრესის მართვის ნასწავლი ტექნიკები. რეციდივის შემთხვევაში სპეციალისტთან დაბრუნება რაც შეიძლება მალე არის საჭირო.
