ფსიქოდელიური თერაპევტი
ფსიქოდელიური თერაპევტი ფსიქოთერაპიის განვითარებადი მიმართულების სპეციალისტია, რომელიც ფსიქოდელიური ნივთიერებების თანხლებით ჩატარებულ ფსიქოთერაპიას იკვლევს - ეს მიდგომა ჯერჯერობით მხოლოდ კონტროლირებადი კლინიკური კვლევების ფარგლებში გამოიყენება.
ფსიქოდელიური თერაპევტი სპეციალისტია ფსიქოთერაპიის განვითარებადი მიმართულებისა, რომელიც ფსიქოდელიური ნივთიერებების (ფსილოციბინი, MDMA) თანხლებით ჩატარებულ ფსიქოთერაპიას შეისწავლის. ბოლო წლებში ეს მიმართულება მსოფლიოს წამყვან სამეცნიერო ცენტრებში აქტიურად იკვლევა, თუმცა ის სტანდარტულ სამედიცინო პრაქტიკად ჯერ არ ქცეულა.
რას იკვლევს ეს მიმართულება
- მკურნალობისადმი რეზისტენტული დეპრესია - მდგომარეობა, როცა სტანდარტული მედიკამენტები საკმარის ეფექტს ვერ იძლევა;
- პოსტტრავმული სტრესული აშლილობა - ტრავმული გამოცდილების გადამუშავება თერაპიულ გარემოში;
- შფოთვა მძიმე დაავადებების დროს - პალიატიური პაციენტების ფსიქოლოგიური მხარდაჭერა;
- დამოკიდებულებები - ალკოჰოლსა და თამბაქოზე დამოკიდებულების კვლევითი პროგრამები.
მნიშვნელოვანი გაფრთხილება
ფსიქოდელიური ნივთიერებები კანონმდებლობით კონტროლდება და ქვეყნების უმეტესობაში, მათ შორის საქართველოში, სამკურნალო მიზნით რეგისტრირებული არ არის. მათი დამოუკიდებელი, სამედიცინო ზედამხედველობის გარეშე გამოყენება საშიშია ფსიქიკური ჯანმრთელობისთვის და კანონით ისჯება.
როგორ მიმდინარეობს თერაპია კვლევებში
კლინიკურ კვლევებში პროცესი მოიცავს მოსამზადებელ ფსიქოთერაპიულ სესიებს, ნივთიერების მიღებას მკაცრი სამედიცინო მეთვალყურეობით და შემდგომ ინტეგრაციულ სესიებს, სადაც მიღებული გამოცდილება მუშავდება. თერაპიას მხოლოდ სპეციალურად მომზადებული ფსიქიატრები და ფსიქოთერაპევტები ატარებენ.
როდის მივმართოთ ექიმს
თუ დეპრესიის ან შფოთვის სიმპტომები გაწუხებთ, პირველი ნაბიჯი ფსიქიატრთან ან ფსიქოთერაპევტთან ვიზიტია - დღეს არსებობს მრავალი მტკიცებულებაზე დაფუძნებული და ხელმისაწვდომი მკურნალობის მეთოდი.
ამ გვერდზე შეგიძლიათ იხილოთ ფსიქიატრები, ფსიქოთერაპევტები და კლინიკები საქართველოში, ასევე გაეცნოთ ფსიქიკურ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ მედიკამენტებსა და სტატიებს.
ხშირად დასმული კითხვები
ეს არის ფსიქოთერაპიის ფორმა, სადაც ნივთიერების ერთჯერადი ან რამდენიმეჯერადი მიღება მთელი თერაპიული პროცესის მხოლოდ ერთი კომპონენტია - მას წინ უძღვის რამდენიმე მოსამზადებელი სესია და მოსდევს ინტეგრაციული შეხვედრები. სესიის დროს პაციენტს მუდმივად ახლავს მომზადებული სპეციალისტი. ნივთიერების მიღება თერაპიული სტრუქტურის გარეშე მკურნალობად არ ითვლება.
არა - ფსიქოდელიური ნივთიერებები საქართველოში სამკურნალო მიზნით რეგისტრირებული არ არის და მათი გამოყენება კანონით იზღუდება. ლეგალური წვდომა მსოფლიოში მხოლოდ ოფიციალურ კლინიკურ კვლევებში მონაწილეობით ან ცალკეული ქვეყნების სპეციალური პროგრამებით არის შესაძლებელი. სიფრთხილეა საჭირო არალიცენზირებული "თერაპიის" შემოთავაზებების მიმართ - ისინი უსაფრთხოების გარანტიას არ იძლევა.
ძირითადი რისკებია მძიმე შფოთვითი ეპიზოდები, ფსიქოზის პროვოცირება მიდრეკილების მქონე პირებში და საშიში ქცევა ზემოქმედების პერიოდში. კვლევებში ამიტომ გამოირიცხებიან პაციენტები ფსიქოზური აშლილობის პირადი ან ოჯახური ისტორიით და გულის მძიმე დაავადებებით. კონტროლის გარეშე მიღებისას რისკები მრავალჯერ იზრდება.
მიმართეთ ფსიქიატრს განმეორებით - რეზისტენტული დეპრესიის დროს არსებობს მრავალი მოქმედი გზა: მედიკამენტის შეცვლა ან კომბინაცია, ფსიქოთერაპიის დამატება და სხვა თანამედროვე მეთოდები. მკურნალობა რეზისტენტულად მხოლოდ მაშინ ითვლება, როცა ორი სხვადასხვა მედიკამენტის სრულფასოვანი კურსი (თითოეული მინიმუმ 6-8 კვირა საკმარისი დოზით) უშედეგო აღმოჩნდა. თვითმკურნალობა ამ სიტუაციაში განსაკუთრებით სახიფათოა.
ფსიქიატრთან ან ფსიქოთერაპევტთან ვიზიტი საჭიროა, თუ დაქვეითებული განწყობა, ინტერესის დაკარგვა ან ძილის დარღვევა 2 კვირაზე მეტხანს გრძელდება და ყოველდღიურ ფუნქციონირებას უშლის ხელს. სასწრაფო დახმარებაა საჭირო საკუთარი თავის დაზიანების აზრების გაჩენისას - ამ დროს ლოდინი დაუშვებელია. ადრეული მიმართვა მკურნალობის ეფექტს მნიშვნელოვნად ზრდის.
