ძებნა...
შედეგი ვერ მოიძებნა

კლინიკური ნეიროფსიქოლოგია

კლინიკური ნეიროფსიქოლოგია მიმართულებაა, რომელიც ტვინის მუშაობასა და ფსიქიკურ ფუნქციებს - მეხსიერებას, ყურადღებას, აზროვნებას - შორის კავშირს სწავლობს და მათ დარღვევებს აფასებს.

რეკლამა
რეკლამა
რეკლამა

კლინიკური ნეიროფსიქოლოგია მიმართულებაა, რომელიც შეისწავლის კავშირს თავის ტვინის მუშაობასა და ფსიქიკურ ფუნქციებს - მეხსიერებას, ყურადღებას, აზროვნებას, მეტყველებასა და ქცევას - შორის. ის აფასებს, თუ როგორ აისახება ტვინის დაზიანება ან დაავადება შემეცნებით ფუნქციებზე და ეხმარება როგორც დიაგნოსტიკაში, ისე რეაბილიტაციის დაგეგმვაში.

რას აფასებს ნეიროფსიქოლოგი

  • მეხსიერება - ინფორმაციის დამახსოვრებისა და გახსენების უნარი;
  • ყურადღება და კონცენტრაცია - ფოკუსირებისა და ინფორმაციის დამუშავების უნარი;
  • აღმასრულებელი ფუნქციები - დაგეგმვა, გადაწყვეტილების მიღება, თვითკონტროლი;
  • მეტყველება და ენა - სიტყვების გახსენების, გაგებისა და წარმოთქმის უნარი;
  • სივრცული აღქმა - ორიენტაცია და ვიზუალური ინფორმაციის დამუშავება.

როდის არის საჭირო ნეიროფსიქოლოგიური შეფასება

შეფასება ინიშნება მეხსიერების პროგრესირებადი გაუარესების, ინსულტის ან თავის ტვინის ტრავმის შემდეგ, ნეიროდეგენერაციული დაავადებების ეჭვისას (დემენცია, პარკინსონი), ასევე ბავშვებში სწავლისა და კონცენტრაციის სირთულეების დროს. ის ეხმარება ექიმს გაარჩიოს, დარღვევა ტვინის ორგანულ დაზიანებას უკავშირდება თუ, მაგალითად, დეპრესიას.

როგორ მიმდინარეობს კვლევა

ნეიროფსიქოლოგიური შეფასება სპეციალური სტანდარტიზებული ტესტების საშუალებით ტარდება - პაციენტი ასრულებს დავალებებს მეხსიერებაზე, ყურადღებასა და აზროვნებაზე. შედეგები ეხმარება მკურნალობის, რეაბილიტაციისა და ყოველდღიური მხარდაჭერის ინდივიდუალურ დაგეგმვას.

ამ გვერდზე შეგიძლიათ იხილოთ კლინიკური ნეიროფსიქოლოგები და კლინიკები საქართველოში, ასევე გაეცნოთ ნევროლოგიასა და ფსიქიკურ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ სტატიებს.

ხშირად დასმული კითხვები

ნევროლოგი ექიმია, რომელიც ტვინისა და ნერვული სისტემის დაავადებებს მკურნალობს და მედიკამენტს ნიშნავს. ნეიროფსიქოლოგი სპეციალური ტესტებით აფასებს, თუ როგორ იმოქმედა ტვინის მდგომარეობამ შემეცნებით ფუნქციებზე - მეხსიერებაზე, ყურადღებაზე, აზროვნებაზე - მაგრამ მედიკამენტს არ ნიშნავს. ჩვეულებრივი ფსიქოლოგისგან განსხვავებით, მისი ფოკუსი სწორედ ტვინის ფუნქციასა და ქცევას შორის კავშირზეა. ხშირად ისინი ერთად მუშაობენ.

წინა ღამით კარგად გამოიძინეთ და შეფასებაზე მოდით დასვენებული - დაღლილობა შედეგზე მოქმედებს. თუ სათვალეს ან სმენის აპარატს იყენებთ, აუცილებლად წაიღეთ. თან იქონიეთ მიღებული მედიკამენტების სია და ადრე ჩატარებული კვლევების (თავის ტვინის ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული კვლევა) პასუხები. კვება ჩვეულებრივ არ იზღუდება, თუმცა ყავის ჭარბი მიღება შეფასების წინ არ არის რეკომენდებული.

სრული შეფასება ჩვეულებრივ 2-4 საათს გრძელდება, საჭიროებისამებრ რამდენიმე სესიად დაყოფილი, რადგან დაღლილობის თავიდან აცილება სანდო შედეგისთვის მნიშვნელოვანია. ტესტები არ არის გამოცდა და "ჩაჭრა" შეუძლებელი - ისინი უბრალოდ აფასებს თქვენი ტვინის ამჟამინდელ მუშაობას სხვადასხვა კუთხით. შედეგების დეტალურ ინტერპრეტაციას ჩვეულებრივ კიდევ რამდენიმე დღე სჭირდება.

ასაკთან ერთად სახელების ან საგნების დროებითი გახსენების გაძნელება ხშირად ნორმალურია. ნეიროფსიქოლოგიური შეფასება საჭიროა, თუ მეხსიერების პრობლემები ყოველდღიურ ცხოვრებაზე მოქმედებს - ადამიანი ივიწყებს ახლახან ნათქვამს, იმეორებს ერთსა და იმავე კითხვას, იბნევა ნაცნობ გარემოში ან ვეღარ უმკლავდება ჩვეულ საქმიანობას (ფინანსების მართვა, მედიკამენტების მიღება). თუ ეს ცვლილებები 6 თვეზე მეტხანს გრძელდება, ექიმთან ვიზიტი და შეფასება დროულად უნდა ჩატარდეს - ადრეულ ეტაპზე ჩარევა უფრო შედეგიანია.

დიახ - ნეიროფსიქოლოგიური შეფასება ბავშვებში ეხმარება იმის გარკვევას, სწავლის სირთულე ყურადღების დეფიციტს, სპეციფიკურ სასწავლო დარღვევას (მაგალითად, დისლექსიას) თუ სხვა მიზეზს უკავშირდება. შედეგების საფუძველზე იდგება ინდივიდუალური მხარდაჭერის გეგმა - როგორც სასწავლო, ისე ქცევითი. შეფასება ჩვეულებრივ 6 წლის ასაკიდან არის ინფორმატიული. ადრეული გამოვლენა ბავშვს ზედმეტ იმედგაცრუებას არიდებს.

ბანერი წერტილი