პირველადი დახმარება

თუ ადამიანი უგონოა და არ სუნთქავს, დაუყოვნებლივ დარეკეთ 112-ზე და დაიწყეთ გულმკერდის კომპრესიები - ხელისგულებით ძლიერად და რიტმულად დააჭირეთ გულმკერდის ცენტრს წუთში დაახლოებით 100-120-ჯერ, დაახლოებით 5-6 სმ სიღრმეზე. კომპრესიები არ შეაჩეროთ სასწრაფოს მოსვლამდე ან ადამიანის გამოცოცხლებამდე. თუ გაწვრთნილი ხართ, ყოველ 30 კომპრესიაზე ჩაატარეთ 2 ჩასუნთქვა.

დამწვარი ადგილი დაუყოვნებლივ დაიჭირეთ გრილი (არა ყინულოვანი) გამდინარე წყლის ქვეშ 10-20 წუთის განმავლობაში, რაც ამცირებს დაზიანების სიღრმეს. არ წაუსვათ ზეთი, კბილის პასტა ან ხალხური საშუალებები და არ გახეთქოთ ბუშტუკები. დიდი ფართობის, ღრმა ან სახის, ხელისა და სასქესო არეს დამწვრობა, ასევე ბავშვის ნებისმიერი მნიშვნელოვანი დამწვრობა სასწრაფო სამედიცინო დახმარებას საჭიროებს.

თუ ადამიანი ხველებს და შეუძლია სუნთქვა, წაახალისეთ ხველა და ნუ ჩაერევით. თუ ის ვერ სუნთქავს, ვერ ლაპარაკობს და კანი ულურჯდება, ჩაატარეთ ჰაიმლიხის ხერხი - დაუდექით უკან, მოხვიეთ ხელები მუცელზე ჭიპსა და ნეკნებს შორის და მკვეთრად შეაწექით შიგნით და ზემოთ, სანამ უცხო სხეული არ ამოვა. ამავდროულად სთხოვეთ ვინმეს 112-ის გამოძახება.

ერთი შეხედვით მსუბუქი ტრავმაც კი ექიმის შემოწმებას მოითხოვს, თუ კიდურის მოძრაობა შეზღუდულია ან დეფორმირებულია, შეშუპება და ტკივილი 2-3 დღეში არ იკლებს, ჭრილობა ღრმაა და კიდეები არ ერწყმის, ან თუ თავის ტრავმას მოჰყვა ღებინება, ცნობიერების დაბინდვა და ძლიერი თავის ტკივილი. ასევე აუცილებელია ვაქცინაციის სტატუსის გადამოწმება ჭუჭყიან ან ღრმა ჭრილობებზე, ტეტანუსის რისკის გამო.

ბაზისურ ნაკრებში უნდა იყოს სტერილური ბინტები და ხელსახოცები, ლეიკოპლასტირი, ჭრილობის ანტისეპტიკი, სტერილური ხელთათმანები, მაკრატელი, ტკივილგამაყუჩებელი და ცხელების დამწევი მედიკამენტი. სასურველია აგრეთვე თერმომეტრი და ინდივიდუალურად საჭირო მედიკამენტები. პერიოდულად შეამოწმეთ მარაგის ვარგისიანობის ვადა და შეავსეთ გამოყენებული ნივთები.