საყრდენ-მამოძრავებელი სისტემის დაავადებები
საყრდენ-მამოძრავებელი სისტემის დაავადებები აერთიანებს ძვლების, სახსრების, კუნთებისა და ხერხემლის დაზიანებით მიმდინარე მდგომარეობებს.
სტატიები (21)
ყველა →
რა იწვევს ოსტეოპოროზს? რა არის ოსტეოპოროზის სიმპტომები?
06 თებერვალი, 2024
რატომ იწყებს ტერფი დეფორმაციას
18 დეკემბერი, 2023
როგორ უნდა ვიკვებოთ ჯანმრთელი ძვლების შესანარჩუნებლად
02 ნოემბერი, 2023
რა იწვევს სახსრების ტკივილს
06 ოქტომბერი, 2023
რა სიმპტომები მიგვანიშნებს ტერფთან დაკავშირებულ პრობლემებზე, როდის უნდა მივმართოთ ექიმს
18 აპრილი, 2023
რა იწვევს ოსტეოართრიტს და როგორ ავიცილოთ თავიდან
23 დეკემბერი, 2022
საყრდენ-მამოძრავებელი სისტემის დაავადებები აერთიანებს ძვლების, სახსრების, კუნთების, იოგებისა და ხერხემლის დაზიანებით მიმდინარე მდგომარეობებს. ეს დაავადებები ხშირად ზღუდავს მოძრაობასა და შრომისუნარიანობას და მნიშვნელოვნად აისახება ცხოვრების ხარისხზე.
გავრცელებული დაავადებები
- ოსტეოართროზი - სახსრის ხრტილის თანდათანობითი ცვეთა, ხშირი ასაკოვან პაციენტებში;
- ოსტეოპოროზი - ძვლის სიმკვრივის დაქვეითება და მოტეხილობის რისკის ზრდა;
- ხერხემლის დაავადებები - მალთაშუა დისკის თიაქარი, ოსტეოქონდროზი, რადიკულიტი;
- სკოლიოზი და ღეროს დეფორმაციები - ხშირი ბავშვთა და მოზარდთა ასაკში;
- ტენდინიტი და ბურსიტი - მყესებისა და სახსრის გარსების ანთება;
- მოტეხილობები და ტრავმები - საჭიროებს დროულ დიაგნოსტიკასა და მკურნალობას.
როდის მივმართოთ ორთოპედს
ვიზიტი საჭიროა ხანგრძლივი სახსრის ან ზურგის ტკივილის, მოძრაობის შეზღუდვის, სახსრის შეშუპების, კიდურის დეფორმაციისა და სიარულის დარღვევის დროს. ტრავმის შემდეგ გახანგრძლივებული ტკივილი ან შეშუპება ასევე გამოკვლევას მოითხოვს.
დიაგნოსტიკა და მკურნალობა
გამოიყენება რენტგენოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია, ძვლის სიმკვრივის კვლევა (დენსიტომეტრია) და სახსრის ექოსკოპია. მკურნალობა მოიცავს მედიკამენტებს, ფიზიოთერაპიას, სავარჯიშო პროგრამებსა და საჭიროებისამებრ ქირურგიულ ჩარევას, მათ შორის სახსრის პროთეზირებას.
პრევენცია
მნიშვნელოვანია ჯანსაღი წონა, რეგულარული ფიზიკური აქტივობა, სწორი პოზა, კალციუმითა და D ვიტამინით მდიდარი კვება და დაცემა-ტრავმების პრევენცია.
ამ გვერდზე შეგიძლიათ იხილოთ ორთოპედ-ტრავმატოლოგები და კლინიკები საქართველოში, ასევე გაეცნოთ საყრდენ-მამოძრავებელი სისტემის დაავადებებთან დაკავშირებულ მედიკამენტებსა და სტატიებს.
ხშირად დასმული კითხვები
ზურგის ტკივილის უმეტესობა რამდენიმე კვირაში თავისით ჩერდება, თუმცა ექიმს დაუყოვნებლივ მიმართეთ, თუ ტკივილი ფეხში ვრცელდება, თან ახლავს კიდურის დაბუჟება ან სისუსტე, ან ირღვევა შარდვისა და დეფეკაციის კონტროლი. საგანგაშოა ასევე ტკივილი, რომელიც 4-6 კვირაზე მეტხანს გრძელდება, ღამით აღვიძებთ ან თან ახლავს წონის კლება და ცხელება. ეს ნიშნები სერიოზული პათოლოგიის მაჩვენებელი შეიძლება იყოს.
ძვლის სიმკვრივის კვლევა (დენსიტომეტრია) რეკომენდებულია ქალებისთვის 65 წლიდან, მამაკაცებისთვის კი 70 წლიდან. მენოპაუზის ადრეული დადგომის, ხანგრძლივი ჰორმონული მკურნალობის ან უმიზეზო მოტეხილობის ისტორიის დროს გამოკვლევა უფრო ადრეც ინიშნება. კვლევა უმტკივნეულოა, რამდენიმე წუთი გრძელდება და ოსტეოპოროზის დროული გამოვლენის საშუალებას იძლევა.
სახსარშიდა ინექცია ინიშნება ხრტილის ცვეთისა და ხანგრძლივი ტკივილის დროს, როცა მედიკამენტები საკმარის ეფექტს ვერ იძლევა. ექიმი სტერილურ პირობებში, ხშირად ექოსკოპიის კონტროლით შეჰყავს ანთების საწინააღმდეგო ან სახსრის შემაზეთი მედიკამენტი. პროცედურა რამდენიმე წუთი გრძელდება და ჩვეულებრივ ამბულატორიულად ტარდება, ხოლო შედეგი რამდენიმე დღეში ვლინდება.
ფიზიოთერაპია და სამკურნალო ვარჯიში ორთოპედიული მკურნალობის ერთ-ერთი ქვაკუთხედია - ის აძლიერებს კუნთოვან კორსეტს, აუმჯობესებს სახსრის მოძრაობის ამპლიტუდას და ამცირებს ტკივილს მედიკამენტების გარეშე. ის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ტრავმისა და ოპერაციის შემდგომ აღდგენაში. პროგრამა ინდივიდუალურად შეირჩევა და მისი რეგულარული შესრულებაა ეფექტის საწინდარი.
სახსრების ჯანმრთელობისთვის მნიშვნელოვანია ჭარბი წონის თავიდან აცილება, რადგან თითოეული ზედმეტი კილოგრამი მუხლისა და მენჯ-ბარძაყის სახსარს ამძიმებს. სასარგებლოა დაბალდარტყმითი აქტივობა - ცურვა, სიარული, ველოსიპედი - რომელიც სახსარს ამოძრავებს ზედმეტი დატვირთვის გარეშე. ასევე მნიშვნელოვანია სწორი პოზა და მძიმე საგნების აწევის ტექნიკის დაცვა.