ტრავმატოლოგია–ორთოპედია

ახალი დაზიანების - ვარდნის, დარტყმის, ღრძობის შემდეგ ტრავმატოლოგს მიმართავენ, ხოლო თანდათან განვითარებული ტკივილის, დეფორმაციის ან მოძრაობის შეზღუდვის დროს - ორთოპედს. პრაქტიკაში ეს ერთი სპეციალობაა და უმეტესი ექიმი ორივე მიმართულებით მუშაობს, ამიტომ არჩევანში შეცდომა პრობლემას არ შექმნის - საჭიროებისას ექიმი თავად გადაგამისამართებთ.

ტრავმის შემდეგ ექიმი აუცილებელია, თუ ტკივილი და შეშუპება 72 საათში არ იკლებს, კიდურზე დაყრდნობა ვერ ხერხდება ან სახსრის მოძრაობა შეზღუდულია. დაუყოვნებლივ მიმართეთ დეფორმაციის, კიდურის დაბუჟების ან გაფითრების შემთხვევაში. ქრონიკული ტკივილის დროს ზღვარი 2-3 კვირაა - ამაზე მეტხანს გახანგრძლივებული ჩივილი გამოკვლევას საჭიროებს.

ძვლის სიმკვრივის კვლევა (დენსიტომეტრია) რეკომენდებულია ქალებში 65 წლიდან და მამაკაცებში 70 წლიდან, რისკფაქტორების არსებობისას კი უფრო ადრე - ადრეული მენოპაუზის, კორტიკოსტეროიდების ხანგრძლივი მიღების ან მცირე ტრავმით მიღებული მოტეხილობის შემდეგ. კვლევა უმტკივნეულოა და რამდენიმე წუთი გრძელდება; შედეგის მიხედვით ინიშნება მკურნალობა და განმეორებითი კონტროლი 1-2 წელიწადში.

რეაბილიტაცია რაც შეიძლება ადრე იწყება - ხშირად იმობილიზაციის პერიოდშივე, მეზობელი სახსრებისა და კუნთების ვარჯიშით. შემდეგ ეტაპობრივად ემატება მოძრაობის მოცულობის აღდგენა, კუნთის გაძლიერება და ბალანსის ვარჯიშები, ფიზიოთერაპიულ პროცედურებთან ერთად. ხანგრძლივობა დაზიანებაზეა დამოკიდებული - კვირებიდან თვეებამდე; რეაბილიტაციის გამოტოვება ფუნქციის არასრული აღდგენის მთავარი მიზეზია.

ბავშვის ძვალი უფრო ელასტიურია და ხშირად ტყდება არასრულად, ე.წ. მწვანე ტოტის ტიპით, ამასთან გაცილებით სწრაფად ხორცდება. მთავარი თავისებურება ზრდის ზონებია - მათი დაზიანება ძვლის ზრდას აფერხებს, ამიტომ ზოგი ბავშვური მოტეხილობა ხანგრძლივ მეთვალყურეობას საჭიროებს. სწორედ ამიტომ ბავშვის ტრავმა ბავშვთა ტრავმატოლოგმა უნდა შეაფასოს რენტგენით.