ტრიქოლოგი
ტრიქოლოგი ექიმი-სპეციალისტია, რომელიც თმისა და თავის კანის დაავადებებს - თმის ცვენას, გათხელებას, ქერტლსა და თავის კანის ანთებით პროცესებს იკვლევს და მკურნალობს.
ტრიქოლოგი ექიმი-სპეციალისტია (ჩვეულებრივ დერმატოლოგიური განათლებით), რომელიც თმისა და თავის კანის ჯანმრთელობას შეისწავლის. თმის ცვენა და გათხელება მოსახლეობის დიდ ნაწილს აწუხებს და ხშირად შინაგანი პრობლემების - ჰორმონული, კვებითი ან სტრესული ფაქტორების გამოვლინებაა.
რას მკურნალობს ტრიქოლოგი
- ანდროგენული ალოპეცია - თმის თანდათანობითი გათხელება მემკვიდრეობითი და ჰორმონული ფაქტორების გამო;
- კეროვანი ალოპეცია - უთმო კერების გაჩენა აუტოიმუნური მექანიზმით;
- დიფუზური თმის ცვენა - თმის ერთგვაროვანი ცვენა სტრესის, ავადმყოფობის ან კვების დეფიციტის შემდეგ;
- სებორეული დერმატიტი და ქერტლი - თავის კანის აქერცვლა და ქავილი;
- თავის კანის სოკოვანი და ანთებითი დაავადებები.
როდის მივმართოთ ტრიქოლოგს
საყურადღებოა თმის შესამჩნევი გათხელება, გაყოფის ხაზის გაგანიერება, უთმო კერების გაჩენა, თავის კანის ქავილი, აქერცვლა და ტკივილი. რაც უფრო ადრე დაიწყება მკურნალობა, მით მეტი თმის ფოლიკულის შენარჩუნებაა შესაძლებელი.
დიაგნოსტიკა და მკურნალობა
ძირითადი კვლევებია ტრიქოსკოპია (თავის კანისა და თმის გადიდებული დათვალიერება), სისხლის ანალიზები და საჭიროებისას თავის კანის ბიოფსია. მკურნალობა მოიცავს ადგილობრივ და სისტემურ მედიკამენტებს, კვების კორექციას, ასევე მეზოთერაპიასა და პლაზმოთერაპიას.
პრევენცია
თმის ჯანმრთელობას ინარჩუნებს დაბალანსებული კვება, აგრესიული თერმული და ქიმიური ზემოქმედების შეზღუდვა, სტრესის მართვა და თავის კანის დაავადებების დროული მკურნალობა.
ამ გვერდზე შეგიძლიათ იხილოთ ტრიქოლოგები, დერმატოლოგები და კლინიკები საქართველოში, ასევე გაეცნოთ შესაბამის მედიკამენტებსა და სტატიებს.
ხშირად დასმული კითხვები
დღეში 50-100 თმის დაკარგვა ბუნებრივი განახლების ნაწილია. ექიმთან ვიზიტი საჭიროა, თუ მომატებული ცვენა 2-3 თვეზე მეტხანს გრძელდება, თმა შესამჩნევად თხელდება, ჩნდება უთმო კერები ან ცვენას თან ახლავს თავის კანის ქავილი და აქერცვლა. ადრეული მიმართვისას მკურნალობის შედეგი გაცილებით უკეთესია.
ტრიქოსკოპია თავის კანისა და თმის გამოკვლევაა სპეციალური გამადიდებელი აპარატით, რომელიც გამოსახულებას ეკრანზე გადასცემს. ექიმი აფასებს ფოლიკულების სიმჭიდროვეს, თმის ღეროს სისქესა და თავის კანის მდგომარეობას. კვლევა უმტკივნეულოა, მომზადებას არ საჭიროებს და 15-20 წუთში სრულდება; შედეგები ინახება და მკურნალობის დინამიკის შესაფასებლად გამოიყენება.
სტანდარტულად მოწმდება ფერიტინი და რკინის მარაგი, ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონები (TSH), ვიტამინი D და თუთია, ქალებში საჭიროებისას - სასქესო ჰორმონებიც. ეს მაჩვენებლები თმის ცვენის ყველაზე ხშირ შინაგან მიზეზებს ავლენს. ანალიზების პასუხების საფუძველზე ექიმი ადგენს, საჭიროა თუ არა დეფიციტის შევსება მკურნალობის პარალელურად.
დიახ - მშობიარობიდან 2-4 თვეში ხშირად იწყება გამოხატული დიფუზური ცვენა, რაც ჰორმონული ფონის ცვლილებით არის განპირობებული. ეს პროცესი ჩვეულებრივ 6-12 თვეში თავისით სრულდება და თმის სიმჭიდროვე აღდგება. თუ ცვენა ერთ წელზე მეტხანს გრძელდება ან კერებად მიმდინარეობს, საჭიროა ტრიქოლოგის კონსულტაცია და ანალიზების ჩატარება.
თმის ზრდის ციკლის გამო პირველი შედეგები მკურნალობის დაწყებიდან არა უადრეს 3-4 თვისა ჩნდება, სრულფასოვანი შეფასება კი 6 თვის შემდეგ ხდება. ანდროგენული ალოპეციის დროს მკურნალობა ხანგრძლივია - მისი შეწყვეტა პროცესის განახლებას იწვევს. ამიტომ მნიშვნელოვანია მოთმინება და ექიმის სქემის ზუსტი დაცვა.