ენდოსკოპია
ენდოსკოპია დიაგნოსტიკური და სამკურნალო მეთოდია, რომელიც სპეციალური ოპტიკური ხელსაწყოთი შესაძლებელს ხდის შინაგანი ორგანოების უშუალო დათვალიერებას მინიმალური ჩარევით.
ენდოსკოპია სამედიცინო მეთოდია, რომელიც სპეციალური მოქნილი ხელსაწყოს - ენდოსკოპის - მეშვეობით შესაძლებელს ხდის შინაგანი ორგანოებისა და ღრუების უშუალო დათვალიერებას ღია ოპერაციის გარეშე. ხელსაწყოზე დამაგრებული კამერა გამოსახულებას ეკრანზე გამოსახავს, რაც ექიმს ზუსტი დიაგნოზისა და საჭიროებისას მკურნალობის საშუალებას აძლევს.
ენდოსკოპიის ძირითადი სახეები
- გასტროსკოპია - საყლაპავის, კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის დათვალიერება;
- კოლონოსკოპია - მსხვილი ნაწლავის გამოკვლევა;
- ბრონქოსკოპია - სასუნთქი გზებისა და ბრონქების დათვალიერება;
- ცისტოსკოპია - შარდის ბუშტის შიდა ზედაპირის შესწავლა;
- ლაპაროსკოპია - მუცლის ღრუს ორგანოების ენდოსკოპიური კვლევა და ოპერაცია.
დიაგნოსტიკური და სამკურნალო შესაძლებლობები
ენდოსკოპია არა მხოლოდ დათვალიერების, არამედ მკურნალობის საშუალებაცაა - მისი მეშვეობით შესაძლებელია ნიმუშის (ბიოფსიის) აღება, პოლიპის მოცილება, სისხლდენის შეჩერება და კენჭების ამოღება. ეს ამცირებს ღია ოპერაციის საჭიროებას და აჩქარებს აღდგენას.
უსაფრთხოება
ენდოსკოპია უსაფრთხო და ფართოდ გავრცელებული პროცედურაა. გართულებები იშვიათია და მას გამოცდილი სპეციალისტი მკაცრი სტანდარტების დაცვით ატარებს, ხშირად მსუბუქი სედაციის ფონზე.
ამ გვერდზე შეგიძლიათ იხილოთ ენდოსკოპისტები და კლინიკები საქართველოში, ასევე გაეცნოთ ენდოსკოპიასთან დაკავშირებულ სტატიებს.
ხშირად დასმული კითხვები
გასტროსკოპია უზმოზე ტარდება - ბოლო კვება პროცედურამდე მინიმუმ 8 საათით ადრე. კოლონოსკოპია დამატებით მოითხოვს ნაწლავის სრულ გაწმენდას, რისთვისაც წინა დღეს ინიშნება სპეციალური საფაღარათო ხსნარი და მსუბუქი, უნარჩენო დიეტა. ზუსტ ინსტრუქციას წინასწარ მოგცემთ ექიმი. მუდმივად მისაღები მედიკამენტების საკითხი წინასწარ დააზუსტეთ.
ენდოსკოპია ჩვეულებრივ დისკომფორტს იწვევს, თუმცა არა ძლიერ ტკივილს, და ხშირად მსუბუქი სედაციის ან გაუტკივარების ფონზე ტარდება, რაც პროცედურას კომფორტულს ხდის. სედაციის შემთხვევაში პაციენტი ხშირად ვერც კი იმახსოვრებს პროცედურას. სედაციის შემდეგ იმ დღეს მანქანის მართვა და მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღება არ არის რეკომენდებული.
ბიოფსია ენდოსკოპიის დროს ქსოვილის მცირე ნიმუშის აღებაა ლაბორატორიული შესწავლისთვის, რაც ზუსტ დიაგნოზს იძლევა. ნიმუშის აღება უმტკივნეულოა, რადგან ლორწოვანს ტკივილის რეცეპტორები არ აქვს, და პაციენტი მას ვერ გრძნობს. ეს რუტინული და უსაფრთხო პროცედურაა, რომელიც ბევრი დაავადების, მათ შორის ადრეული სიმსივნის, დროულ გამოვლენას ეხმარება.
გასტროსკოპია ინიშნება ხანგრძლივი გულძმარვის, მუცლის ზედა ნაწილის ტკივილის, ყლაპვის სირთულის ან განავალში სისხლის დროს. კოლონოსკოპია რეკომენდებულია განავალში სისხლის, ხანგრძლივი ფაღარათის ან ყაბზობის, უმიზეზო წონის კლების, ასევე 45-50 წლიდან პროფილაქტიკური სკრინინგისთვის. კონკრეტულ ჩვენებას ექიმი ჩივილებისა და მდგომარეობის მიხედვით განსაზღვრავს.
პროცედურის შემდეგ ხშირად მცირე ხნით საჭიროა დაკვირვება, განსაკუთრებით სედაციის შემთხვევაში. გასტროსკოპიის შემდეგ ყელში მსუბუქი დისკომფორტი შესაძლებელია, კოლონოსკოპიის შემდეგ კი მუცელში აირების შეგრძნება - ორივე თავისით გადის. თუ პროცედურის შემდეგ ძლიერი მუცლის ტკივილი, ცხელება ან სისხლდენა გაქვთ, დაუყოვნებლივ დაუკავშირდით ექიმს, თუმცა ეს გართულებები იშვიათია.