პათოლოგიური ანატომია - კლინიკური პათოლოგია
პათოლოგიური ანატომია და კლინიკური პათოლოგია მედიცინის დარგია, რომელიც ქსოვილებისა და უჯრედების მიკროსკოპული კვლევით დაავადებების ზუსტ დიაგნოზს ადგენს - მათ შორის სიმსივნის სახეობასა და გავრცელების ხარისხს.
პათოლოგიური ანატომია და კლინიკური პათოლოგია მედიცინის დარგია, რომელიც დაავადებებს ქსოვილებისა და უჯრედების დონეზე შეისწავლის. პათოლოგი ის ექიმია, რომელიც მიკროსკოპით სვამს საბოლოო დიაგნოზს - განსაკუთრებით ონკოლოგიაში, სადაც მკურნალობის მთელი გეგმა სწორედ მის დასკვნას ეყრდნობა.
ძირითადი მიმართულებები
- ჰისტოლოგიური კვლევა - ბიოფსიით ან ოპერაციისას აღებული ქსოვილის მიკროსკოპული შესწავლა;
- ციტოლოგია - ცალკეული უჯრედების კვლევა, მაგალითად საშვილოსნოს ყელის ნაცხის სკრინინგი;
- ოპერაციული მასალის შეფასება - ამოკვეთილი ქსოვილის სრული ანალიზი, სიმსივნის საზღვრების ჩათვლით;
- იმუნოჰისტოქიმია - სიმსივნის ზუსტი ტიპისა და მკურნალობის სამიზნეების განსაზღვრა;
- მოლეკულური პათოლოგია - გენეტიკური ცვლილებების კვლევა თანამედროვე თერაპიის შესარჩევად;
- აუტოფსია - გარდაცვალების მიზეზის დადგენა კლინიკური ეჭვის შემთხვევაში.
როდის არის პათოლოგიური კვლევა საჭირო
ჰისტოლოგიური კვლევა ინიშნება ნებისმიერი საეჭვო წარმონაქმნის დროს - კვანძის, პოლიპის, ხალის ან ლორწოვანის ცვლილების შემთხვევაში. ოპერაციისას ამოკვეთილი ქსოვილი თითქმის ყოველთვის იგზავნება პათოლოგიურ კვლევაზე, რადგან მხოლოდ ის იძლევა საბოლოო პასუხს წარმონაქმნის ბუნებაზე.
როგორ მიმდინარეობს კვლევა
აღებული ქსოვილი სპეციალურად მუშავდება, მზადდება თხელი ანათლები, იღებება და მიკროსკოპით ფასდება. საჭიროებისას ტარდება დამატებითი შეღებვები და იმუნოჰისტოქიმიური კვლევები, რომლებიც დიაგნოზს აზუსტებს და მკურნალობის მიმართულებას განსაზღვრავს.
მნიშვნელობა მკურნალობისთვის
პათოლოგის დასკვნა განსაზღვრავს, საჭიროა თუ არა ოპერაცია, ქიმიოთერაპია ან სამიზნე თერაპია - ამიტომ ზუსტი პათოლოგიური დიაგნოზი წარმატებული მკურნალობის საფუძველია.
ამ გვერდზე შეგიძლიათ იხილოთ პათოლოგები და ლაბორატორიები საქართველოში, ასევე გაეცნოთ დიაგნოსტიკასთან დაკავშირებულ მედიკამენტებსა და სტატიებს.
ხშირად დასმული კითხვები
ბიოფსია ქსოვილის მცირე ნიმუშის აღებაა კვლევისთვის - ტარდება წვრილი ან სქელი ნემსით, ენდოსკოპიისას სპეციალური ინსტრუმენტით ან მცირე ქირურგიული ჩარევით. პროცედურა ადგილობრივი გაუტკივარებით კეთდება და უმეტესად მხოლოდ მსუბუქ დისკომფორტს იწვევს. ნემსით ბიოფსია რამდენიმე წუთში სრულდება და პაციენტი იმავე დღეს უბრუნდება ჩვეულ რეჟიმს.
სტანდარტული ჰისტოლოგიური კვლევა ჩვეულებრივ 5-10 სამუშაო დღეში მზადდება - ქსოვილის დამუშავება ტექნიკურად ვერ დაჩქარდება ხარისხის დაკარგვის გარეშე. თუ საჭირო გახდა იმუნოჰისტოქიმია ან დამატებითი შეღებვები, ვადა კიდევ 5-7 დღით იზრდება. პასუხის გახანგრძლივება ცუდ დიაგნოზს არ ნიშნავს - ის ხშირად სწორედ სიზუსტისთვის საჭირო დამატებით კვლევებზე მიუთითებს.
ბიოფსია ინიშნება, როცა კვლევებზე საეჭვო წარმონაქმნი ვლინდება ან ხალი, კვანძი და წყლული 4-6 კვირის განმავლობაში იცვლება - იზრდება, ფერს იცვლის ან სისხლმდენია. ასეთ დროს პროცედურა რამდენიმე კვირაზე მეტად არ უნდა გადაიდოს - ადრეულ სტადიაზე დასმული დიაგნოზი მკურნალობის შედეგს რადიკალურად ცვლის. ეჭვის ნებისმიერ შემთხვევაში ჯერ ექიმის კონსულტაციაა საჭირო.
ეს გავრცელებული მითია - თანამედროვე ტექნიკით ჩატარებული ბიოფსია სიმსივნის გავრცელებას პრაქტიკულად არ იწვევს, სარგებელი კი შეუდარებლად აღემატება თეორიულ რისკს. ბიოფსიის გარეშე ზუსტი დიაგნოზისა და სწორი მკურნალობის შერჩევა შეუძლებელია. სწორედ დაგვიანებული დიაგნოსტიკაა რეალური საფრთხე და არა თავად პროცედურა.
დიახ - მზა მინები და ქსოვილის ბლოკები ინახება და ნებისმიერ დროს შეიძლება სხვა პათოლოგმა გადახედოს, მასალის ხელახლა აღების გარეშე. მეორე მოსაზრების მოთხოვნა მიღებული პრაქტიკაა მძიმე დიაგნოზის ან მასშტაბური მკურნალობის დაწყების წინ. მასალის გატანა ლაბორატორიიდან ოფიციალური წესით ხდება და ამის მოთხოვნის უფლება ყველა პაციენტს აქვს.
