რევმატოლოგია
რევმატოლოგია მედიცინის დარგია, რომელიც სახსრების, შემაერთებელი ქსოვილისა და აუტოიმუნური დაავადებების - ართრიტების, მგლურასა და სხვა პათოლოგიების - დიაგნოსტიკასა და მკურნალობას შეისწავლის.
რევმატოლოგია მედიცინის დარგია, რომელიც სახსრების, ძვლების, კუნთებისა და შემაერთებელი ქსოვილის დაავადებებს შეისწავლის, მათ შორის აუტოიმუნურ პათოლოგიებს, რომელთა დროსაც იმუნური სისტემა საკუთარ ორგანიზმს ესხმის თავს. ეს დაავადებები ნებისმიერ ასაკში ვითარდება და დროული მკურნალობის გარეშე შრომისუნარიანობის დაკარგვის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია.
რას მკურნალობს რევმატოლოგი
- რევმატოიდული ართრიტი - სახსრების ქრონიკული აუტოიმუნური ანთება;
- ფსორიაზული ართრიტი - ფსორიაზთან დაკავშირებული სახსრების დაზიანება;
- ანკილოზური სპონდილიტი - ხერხემლის ანთებითი დაავადება, ხშირი ახალგაზრდა მამაკაცებში;
- პოდაგრა - შარდმჟავას კრისტალებით გამოწვეული მწვავე ართრიტი;
- სისტემური წითელი მგლურა და ვასკულიტები - მრავალ ორგანოზე მოქმედი აუტოიმუნური დაავადებები;
- ოსტეოპოროზი - ძვლის სიმკვრივის დაქვეითება მოტეხილობის მომატებული რისკით.
როდის მივმართოთ რევმატოლოგს
რევმატოლოგის კონსულტაცია საჭიროა სახსრების შეშუპებისა და ტკივილის, დილის ხანგრძლივი შებოჭილობის, დაუდგენელი ხანგრძლივი ცხელების, კანის გამონაყარისა და სახსრების ტკივილის ერთობლიობის, ასევე ზურგის ღამის ტკივილის დროს, რომელიც მოძრაობით მსუბუქდება.
დიაგნოსტიკა და მკურნალობა
დიაგნოზი ეყრდნობა იმუნოლოგიურ ანალიზებს, ანთების მარკერებს, სახსრების ექოსკოპიასა და ტომოგრაფიულ კვლევებს. მკურნალობის საფუძველია დაავადების მამოდიფიცირებელი მედიკამენტები, ხოლო რეზისტენტულ შემთხვევებში - თანამედროვე ბიოლოგიური თერაპია, რომელმაც ამ დაავადებების პროგნოზი რადიკალურად შეცვალა.
პრევენცია
დაავადების კონტროლს ხელს უწყობს მოწევაზე უარი, წონის ნორმალიზება, ძვლებისთვის საჭირო კალციუმისა და D ვიტამინის საკმარისი მიღება და რეგულარული ზომიერი აქტივობა.
ამ გვერდზე შეგიძლიათ იხილოთ რევმატოლოგები და კლინიკები საქართველოში, ასევე გაეცნოთ რევმატოლოგიურ დაავადებებთან დაკავშირებულ მედიკამენტებსა და სტატიებს.
ხშირად დასმული კითხვები
რევმატოლოგის კონსულტაცია საჭიროა, თუ სახსრის შეშუპება და ტკივილი 2 კვირაზე მეტხანს გრძელდება, დილის შებოჭილობა 30 წუთს აჭარბებს ან ტკივილი ორივე მხარეს სიმეტრიულად, წვრილ სახსრებში გამოვლინდა. საყურადღებოა ღამის ტკივილიც, რომელიც მოსვენებისას ძლიერდება. ანთებითი ართრიტის დროს პირველი 3-6 თვე მკურნალობის ე.წ. ფანჯარაა - ამ პერიოდში დაწყებული თერაპია სახსრების დაზიანებას თითქმის სრულად აჩერებს.
ბიოლოგიური მედიკამენტები ანთების კონკრეტულ მოლეკულებზე მიზანმიმართულად მოქმედი საშუალებებია, რომლებიც ინექციის ან ინფუზიის სახით შეჰყავთ. ისინი ინიშნება, როცა სტანდარტული თერაპია 3-6 თვის განმავლობაში საკმარის შედეგს ვერ იძლევა. დაწყების წინ აუცილებელია ფარული ინფექციების - განსაკუთრებით ტუბერკულოზისა და ჰეპატიტების - გამორიცხვა, მკურნალობისას კი რეგულარული ლაბორატორიული კონტროლი.
მეთოტრექსატის მიღებისას სისხლის საერთო ანალიზი და ღვიძლის მაჩვენებლები პირველ ეტაპზე 4-8 კვირაში ერთხელ მოწმდება, სტაბილურ ფაზაში კი 3 თვეში ერთხელ. მედიკამენტი კვირაში მხოლოდ ერთხელ მიიღება - ეს კრიტიკულად მნიშვნელოვანია - და მას ფოლიუმის მჟავა ერთვის გვერდითი ეფექტების შესამცირებლად. ალკოჰოლი მაქსიმალურად უნდა შეიზღუდოს, ორსულობის დაგეგმვისას კი მედიკამენტი წინასწარ უნდა მოიხსნას ექიმთან შეთანხმებით.
დენსიტომეტრია რეკომენდებულია ქალებისთვის 65 წლიდან და მამაკაცებისთვის 70 წლიდან, უფრო ადრე კი - მენოპაუზის დადგომისას რისკფაქტორების არსებობის შემთხვევაში, მცირე ტრავმით მიღებული მოტეხილობის შემდეგ და სტეროიდული მედიკამენტების 3 თვეზე ხანგრძლივი მიღებისას. კვლევა უმტკივნეულოა, რამდენიმე წუთი გრძელდება და ჩვეულებრივ 1-2 წელიწადში ერთხელ მეორდება.
შეზღუდეთ წითელი ხორცი, სუბპროდუქტები (ღვიძლი, თირკმელი), ლუდი და შაქრიანი გაზიანი სასმელები - ისინი შარდმჟავას მკვეთრად ზრდის. სასარგებლოა უხვი წყალი (დღეში 2 ლიტრამდე), რძის პროდუქტები და ბოსტნეული. გახსოვდეთ: მხოლოდ დიეტა შეტევებს ვერ აჩერებს - შარდმჟავას სამიზნე დონემდე დაწევას მედიკამენტური მკურნალობა სჭირდება, რომელიც შეტევებს შორის პერიოდშიც უწყვეტად გრძელდება.