რა არის ასპერგერის სინდრომი?
რა არის ასპერგერის სინდრომი?
რა არის ასპერგერის სინდრომის ძირითადი სიმპტომები მოზრდილებში?
მიუხედევად იმისა, რომ ასპერგერის სინდრომის მქონე მოზრდილების უმეტესობას აქვს საშუალო ან საშუალოზე მაღალი ინტელექტი, მაინც დამახასიათებელია კოგნიტური ან ენობრივი უნარებისს შეფერხება. სიმპტომები შეიძლება დაიყოს სამ მიმართულებად:
- განმეორებადი ქცევები - ზოგადად დამახასიათებელია აუტიზმის სპექტრის აშლილობებისთვის. შეიძლება მოიცავდეს იგივე საქმის გაკეთებას ყოველ დილით, სამუშაოს დაწყებამდე, კონკრეტული ოდენობით რაიმე ნივთის ტრიალს, ან კარის გახსნას გარკვეული რუტინით.
- ემოციური საკითხების გაგების სირთულეები - ასპერგერის სინდრომის მქონე ადამიანებს შეიძლება ჰქონდეთ სირთულეები სოციალური ან ემოციური სიტუაციების ინტერპრეტაციისას, უჭირთ ისეთი მდგომარეობების გაგება რომელიც არ არის პირდაპირი და თვალხილული, მაგალითად, როგორიცაა მწუხარება ან იმედგაცრუება. პრობლემები აღინიშნება სხვა ადამიანის პერსპექტივის გაგებაშიც.
- გადამეტებული ემოციურობა - ასპერგერის სინდრომის მქონე ადამიანებს უჭირთ ემოციურ სიტუაციებთან გამკლავება.
- სენსორული ზღურბლის პრობლემები - შეიძლება გულისხმობდეს ჰიპერმგრძნობელობას (ზედმეტი მგრძნობელობა) ან ჰიპომგრძნობელობას (დაბალი მგრძნობელობა) სენსორული სტიმულების მიმართ. მაგალითად, ადამიანებს ან საგნებს ხშირად ეხებიან, ამჯობინებენ სიბნელეში ყოფნას, განზრახ ყნოსავენ საგნებს.
- სოციალური სირთულეები - ვლინდება სხვა ადამიანებთან ინტერაქციისას.
- მეტყველების სირთულეები - ხშირია მონოტონური მეტყველება, ზედმეტი გამოხატვის გარეშე. ასევე ხმის ტემბრის კონტროლი სიტუაციების შესაბამისად.
- განსაკუთრებული ვერბალური უნარები - ასპერგერის სინდრომის მქონე ადამიანებს ხშირად აქვთ დიდი ლექსიკური მარაგი, განსაკუთრებით თავიანთი ინტერესის სფეროებში.
- საშუალოზე დაბალი არავერბალური უნარები - ასპერგერის სინდრომის მქონე ადამიანებს უჭირთ ისეთი არავერბალური მიმანიშნებლების გაგება, როგორიცაა ჟესტები, მიმიკა, გამომეტყველება და ა.შ.
- თვალით კონტაქტის სიმწირე - სხვა ადამიანთან საუბრისას თვალის კონტაქტის დამყარების პრობლემები.
სხვა სიმპტომები
- მოუხერხებლობა - ხშირია მოტორული კოორდინაციის სირთულეები, რომელიც თავს იჩენს მარტივ სიტუაციებში - სიარულისას, ჯდომისას. აღინიშნება ნატიფი მოტორიკის სირთულეები, როგორიცაა თასმების შეკვრა, კონვერტის გახსნა და ა.შ.
- აკვიატება - ასპერგერის სინდრომის მქონე ადამიანებისთვის იშვიათი არ არის ერთ კერძო თემაზე გადამეტებული ყურადღების მიპყრობა. ამ თემაზე აქვთ გადამეტებული ინფორმაცია და სხვებთან ურთიერთობისას ხშირად ითხოვენ დიალოგის ამ მიმართულებით წაყვანას.
როგორ განვითარდა ჩვენი გაგება ასპერგერის სინდრომის შესახებ?
1944 წელი - ავსტრიელმა პედიატრმა აღწერა 4 ძალიან მსგავსი პაციენტი, რომელსაც ჰქონდათ საშუალო ინტელექტი, თუმცა მწირი სოციალური უნარები და ვიწრო ინტერესები.
1981 წელი - ბრიტანელმა ფსიქიატრმა ლორა ვინგმა გამოაქვეყნა მსგავსი შემთხვევების აღწერა. მან პირველად გამოყენა ტერმინი “ასპერგერის სინდრომი”.
1994 წელი - ასპერგერის სინდრომი შეიტანეს ფსიქიური აშლილობების დიაგნოსტიკურ და სტატისტიკურ სახელმძღვანელოში (DSM-4).
2013 წელი - აპერგერის სინდრომი და სხვა ცალკეული აუტიზმის ტიპის მდგომარეობები გაერთიანდა ერთ ქოლგა ტერმინში - “აუტიზმის სპექტრის აშლილობა” (DSM-5).
ბოლო სიახლეები
ჯანდაცვის სამინისტრო დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის მქონე პაციენტებისთვის ჯივინოსტატს შეიძენს
ზაფხულის ცხელ დღეებთან დაკავშირებით, დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი მოქალაქეებს რეკომენდაციებით მიმართავს
183
LIVE ქირურგია სამედიცინო კონფერენციაზე — ონკო-გინეკოლოგიაში რობოტის გამოყენებით შესრულებული რადიკალური ჰისტერექტომია
2,403
ერექციული დისფუნქცია მამაკაცებში - რა უნდა ვიცოდეთ?
ფეხების სიმძიმე და ქვედა კიდურების შეშუპება, ქრონიკული ვენური დაავადება - რატომ მწვავდება ზაფხულში და როგორ ვმართოთ დაავადება?