გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები

წნევა გაზომეთ მჯდომარე პოზიციაში, 5 წუთიანი დასვენების შემდეგ, ზურგით საზურგეზე დაყრდნობილმა და მანჟეტით გულის დონეზე. გაზომვამდე 30 წუთით ადრე მოერიდეთ ყავას, მოწევასა და ფიზიკურ დატვირთვას. გააკეთეთ ორი გაზომვა 1-2 წუთის ინტერვალით და ჩაინიშნეთ საშუალო - ერთჯერადი მაღალი მაჩვენებელი ჯერ კიდევ ჰიპერტენზია არ არის, მნიშვნელოვანი სხვადასხვა დღეს გამეორებული შედეგებია.

ნორმად ითვლება 120/80-მდე, ხოლო 140/90 და მეტი სხვადასხვა დღეს განმეორებით - ექიმთან ვიზიტის საფუძველია. სასწრაფო დახმარება საჭიროა, თუ წნევა 180/120-ს აჭარბებს და თან ახლავს თავის ძლიერი ტკივილი, მხედველობის დარღვევა, გულმკერდის ტკივილი ან ქოშინი. 40 წლის შემდეგ წნევის გაზომვა უჩივლებოდაც წელიწადში ერთხელ მაინც არის რეკომენდებული.

ინფარქტის ტიპური ნიშნებია გულმკერდის ცენტრში მოჭერითი, მწველი ტკივილი 15-20 წუთზე მეტ ხანს, რომელიც მარცხენა მხარში, ყბაში ან ზურგში ვრცელდება, თან ახლავს ცივი ოფლი, გულისრევა და სიკვდილის შიში. ქალებში გამოვლინება უფრო ატიპურია - სისუსტე, ქოშინი, ზურგის ტკივილი. ეჭვისას დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო (112) - საკუთარი მანქანით მისვლა და ლოდინი დროის დაკარგვაა, პირველი 2 საათი კი გადამწყვეტია.

გამოიყენეთ მარტივი ტესტი: სთხოვეთ ადამიანს გაიღიმოს (სახის ერთი მხარე ჩამოეშვება), ასწიოს ორივე ხელი (ერთი ეცემა) და თქვას მარტივი წინადადება (მეტყველება ბუნდოვანია). ერთი ნიშნის არსებობაც კი საკმარისია სასწრაფოს გამოსაძახებლად - აღნიშნეთ დრო, როდის დაიწყო სიმპტომები. ინსულტის მკურნალობის ეფექტიანი ფანჯარა პირველი 4.5 საათია, ამიტომ ყოველი წუთი ითვლება.

ზომიერად მომატებული ქოლესტერინის დროს პირველი ნაბიჯი ცხოვრების წესია: ნაჯერი ცხიმების შემცირება, კვირაში 150 წუთი ფიზიკური აქტივობა და წონის კლება ქოლესტერინს 10-15%-ით ამცირებს 3-6 თვეში. მედიკამენტები საჭიროა, თუ ეს არ კმარა ან რისკი მაღალია - გადატანილი ინფარქტის, დიაბეტისა და გამოხატული მემკვიდრეობითი ფორმების დროს. სტატინების თვითნებური შეწყვეტა რისკს სწრაფად აბრუნებს.