ძებნა...
შედეგი ვერ მოიძებნა

ენდოკრინოლოგია

ენდოკრინოლოგია მედიცინის დარგია, რომელიც ჰორმონებისა და შინაგანი სეკრეციის ჯირკვლების - ფარისებრი ჯირკვლის, კუჭქვეშა ჯირკვლის, თირკმელზედა ჯირკვლების და სხვათა დაავადებებს შეისწავლის.

რეკლამა
რეკლამა
რეკლამა

ენდოკრინოლოგია მედიცინის დარგია, რომელიც შინაგანი სეკრეციის ჯირკვლებსა და მათ მიერ გამომუშავებული ჰორმონების მოქმედებას შეისწავლის. ჰორმონები არეგულირებს ორგანიზმის თითქმის ყველა პროცესს - ნივთიერებათა ცვლას, ზრდას, რეპროდუქციასა და განწყობას, ამიტომ მათი დისბალანსი მრავალ ორგანოზე აისახება.

გავრცელებული ენდოკრინული დაავადებები

  • შაქრიანი დიაბეტი - სისხლში გლუკოზის მომატება ინსულინის ნაკლებობის ან მისდამი მდგრადობის გამო;
  • ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებები - ჰიპოთირეოზი, ჰიპერთირეოზი და ჩიყვი;
  • ოსტეოპოროზი - ძვლის სიმკვრივის დაქვეითება და მოტეხილობის რისკის ზრდა;
  • სიმსუქნე და მეტაბოლური სინდრომი - ნივთიერებათა ცვლის კომპლექსური დარღვევა;
  • თირკმელზედა ჯირკვლების დაავადებები - ჰორმონების ჭარბი ან უკმარი გამომუშავება;
  • ჰიპოფიზისა და სასქესო ჰორმონების დარღვევები - ზრდის, ნაყოფიერებისა და ციკლის პრობლემები.

როდის მივმართოთ ენდოკრინოლოგს

საყურადღებოა უმიზეზო წონის მატება ან კლება, მუდმივი წყურვილი და გახშირებული შარდვა, დაღლილობა, თმის ცვენა, კანის სიმშრალე, გულის ფრიალი და ციკლის დარღვევები. ეს ნიშნები ხშირად ჰორმონული დისბალანსის შედეგია.

დიაგნოსტიკა და მკურნალობა

ძირითადი კვლევებია სისხლში გლუკოზისა და ჰორმონების დონის განსაზღვრა, ფარისებრი ჯირკვლის ექოსკოპია და საჭიროებისამებრ ტომოგრაფია. მკურნალობა მოიცავს ჰორმონულ ჩანაცვლებით თერაპიას, გლუკოზის მარეგულირებელ მედიკამენტებსა და ცხოვრების წესის კორექციას.

პრევენცია

მნიშვნელოვანია ჯანსაღი წონის შენარჩუნება, დაბალანსებული კვება, ფიზიკური აქტივობა და გლუკოზისა და ჰორმონების პერიოდული შემოწმება, განსაკუთრებით მემკვიდრეობითი რისკის დროს.

ამ გვერდზე შეგიძლიათ იხილოთ ენდოკრინოლოგები და კლინიკები საქართველოში, ასევე გაეცნოთ ენდოკრინულ დაავადებებთან დაკავშირებულ მედიკამენტებსა და სტატიებს.

ხშირად დასმული კითხვები

ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონები (TSH, T3, T4) სასურველია დილით, უზმოზე ჩააბაროთ. თუ იღებთ ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონულ მედიკამენტს, მისი მიღება ანალიზის შემდეგ გადადეთ, რათა შედეგი არ დამახინჯდეს. ანალიზამდე რამდენიმე დღით ადრე ბიოტინის შემცველი ვიტამინების მიღება ექიმთან უნდა შეათანხმოთ, რადგან ისინი ხელს უშლის კვლევის სიზუსტეს.

გლიკირებული ჰემოგლობინი (HbA1c) აჩვენებს სისხლში გლუკოზის საშუალო დონეს ბოლო 2-3 თვის განმავლობაში, მაშინ როცა ჩვეულებრივი ანალიზი მხოლოდ იმ წუთის მაჩვენებელს ასახავს. სწორედ ამიტომ HbA1c დიაბეტის დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის კონტროლის საიმედო ინსტრუმენტია. მისი ჩასაბარებლად უზმო მდგომარეობა სავალდებულო არ არის.

გლუკოზის პროფილაქტიკური შემოწმება რეკომენდებულია 40 წლიდან, ჭარბწონიანობის ან დიაბეტის ოჯახური ისტორიის დროს კი უფრო ადრე. ენდოკრინოლოგს დაუყოვნებლივ მიმართეთ, თუ 2-3 კვირაზე მეტხანს გაწუხებთ ძლიერი წყურვილი, გახშირებული შარდვა, უმიზეზო წონის კლება ან მუდმივი დაღლილობა. კისრის წინა ზედაპირზე გამობერილობის შემჩნევა ასევე კონსულტაციის საფუძველია.

კვანძი ფარისებრ ჯირკვალში ხშირად გვხვდება და უმეტესად კეთილთვისებიანია. მისი შეფასება ხდება ექოსკოპიით, ხოლო საეჭვო ნიშნების დროს - წვრილნემსოვანი ბიოფსიით, რომელიც უჯრედების ხასიათს ადგენს. მცირე, უპრობლემო კვანძები მხოლოდ პერიოდულ მეთვალყურეობას საჭიროებს, ჩარევა კი მაშინ ინიშნება, როცა კვანძი იზრდება ან ჰორმონულ დარღვევას იწვევს.

მე-2 ტიპის დიაბეტის ადრეულ სტადიაზე ცხოვრების წესის ცვლილება - წონის კლება, დაბალანსებული კვება და რეგულარული ფიზიკური აქტივობა - ხშირად საკმარისია გლუკოზის კონტროლისთვის. თუმცა დაავადების პროგრესირებისას მედიკამენტები ან ინსულინი აუცილებელი ხდება. მე-1 ტიპის დიაბეტი კი ყოველთვის ინსულინოთერაპიას მოითხოვს, გადაწყვეტილებას ყოველთვის ექიმი იღებს.

ბანერი წერტილი